Wandelroute uitstippelen in de bergen: 7 tips van een ervaren IML bergwandelgids

Bij het uitstippelen van een wandelroute in de bergen komen er verschillende uitdagingen om de hoek kijken. Er zijn namelijk verschillende factoren waar je rekening mee moet houden. Zo moet de route van de bergwandeling niet alleen mooi, maar ook haalbaar zijn. Daarom is het belangrijk om jezelf een aantal vragen te stellen. Ben je bijvoorbeeld fit genoeg voor de wandeling in de bergen? Wat is de moeilijkheidsgraad van deze wandelroute? Maar hoe schat je in hoelang een wandeling in een bepaald gebied duurt? En waar moet je nog meer rekening mee houden?

Roy is ervaren IML bergwandelgids en in deze blog geeft hij jou 7 tips voor het uitstippelen van een wandelroute in de bergen.

Tip 1: Zorg dat je goed bent voorbereid voor mooie wandelroutes in de bergen

Wanneer je op bergwandelreis gaat, is het belangrijk om te zorgen dat je vitaal, sterk genoeg en flexibel bent. Dit maakt een wandeling door de bergen namelijk een stuk prettiger en leuker. De zwaarte van je tocht moet passen bij je conditie, techniek en ervaring. Hoe fitter je bent, en hoe beter je voorbereid bent, hoe meer flexibiliteit je hebt bij het uitstippelen van de wandelroute in de bergen. Wanneer je niet fit (genoeg) bent, zul je beperkter zijn in het aantal wandelroutes die voor jou geschikt zijn in een gebied.

Lees hier meer over hoe je optimaal kan voorbereiden voor jouw bergwandelreis

Tip 2: Koop een goede kaart van het gebied met wandelroutes

Steeds meer mensen zoeken naar een app voor het uitstippelen van een wandelroute, maar de ouderwetse wandelkaart is ook nog steeds een veelgebruikt hulpmiddel. Ik raad je dan ook zeker aan om een goede wandelkaart te kopen als je zelf je wandelroute gaat uitstippelen.

Bij het zelf uitstippelen van een bergwandelroute mag je echt niet bezuinigen op goede wandelkaarten. Zorg er ook voor dat je deze goed kunt lezen en dat je weet wat de symbolen betekenen. De beste wandelkaarten zijn die van de nationale kaartendiensten, zoals de IGN in Frankrijk, Alpenvereinskarte in Duitsland, Alpenvereinskarte in Oostenrijk en swisstopo in Zwitserland. Kies bij een schaal voor gedetailleerd mogelijk 1:25.000. Is 1:25.000 niet te koop dan is 1:50.000 ook prima.

Goede wandelkaarten helpen je bij het uitstippelen van je wandelroute. Van links naar rechts: Alpenvereinskarte Oostenrijk, IGN Frankrijk, Swisstopo Zwitserland en Alpenvereinskarte, Duitsland

Tip 3: De juiste informatie maakt het zelf uitstippelen van je wandelroute in de bergen makkelijker

Veel mensen vragen zich af waar ze het beste informatie vandaan kunnen halen, als ze zelf een wandelroute in de bergen gaan uitstippelen. De mogelijkheden om informatie en inspiratie te vinden zijn oneindig! Informatie over bergwandelroutes en gebieden vind je bijvoorbeeld in wandelkaarten, wandel- en bergwandelboeken, foto’s, websites, op social media, verhalen van vrienden, de huttenwaard, plaatselijke gidsenbureaus, bij VVV-kantoren en ook via de NKBV-Tochtenwiki. Informatie inwinnen kun je voor een groot deel thuis doen. Zo is er erg veel op internet te vinden, waaronder veel informatie over de actuele condities van een route.

Tip 4: Weet hoe bepaalde wandelroutes worden aangeduid

Ga je een wandelroute uitstippelen? Zorg er dan voor dat je achterhaalt hoe wandelroutes in het gebied wordne aangeduid. De markeringen op de wandelroute kunnen namelijk verschillende kleuren en vormen hebben, zoals strepen, een rondje, een hoek of een kruis.

In de Alpenlanden worden er verschillende moeilijkheidsgraden gebruikt voor bergwandelpaden. Zelfs van regio tot regio kan de aanduiding van wandelroutes verschillen, en auteurs van bergwandelgidsen mogen hun eigen classificering gebruiken voor de wandelroutes. Dit maakt het soms lastig te bepalen of je een wandeling aankunt.

Bij ieder voor jou nieuw gebied is het dus belangrijk om je eerst te verdiepen in de moeilijkheidsgraden. Zorg er niet alleen voor dat je het systeem van moeilijkheidsgraden snapt, maar ook dat je weet hoe een route wordt aangeduid in het gebied waar je je bevindt.

Tips:

• Lees je goed in over de classificering in het gebied waar je je wandelroute gaat uitstippelen.
• Ga in een voor jou nieuw gebied altijd rustig van start, en houd rekening met de actuele condities.
• Staar je niet blind op classificaties. De invloed van het seizoen, het weer en je eigen conditie op dat moment hebben allemaal invloed op de moeilijkheidsgraad van de wandelroute.

Markering voor een route in de Alpen

Tip 5: Wandelroute uitstippelen: maak een schema

Als je je wandelroute gaat uitstippelen is het een goed idee om de wandeling schematisch weer te geven. Het routeschema is daarbij een handig hulpmiddel. Zo’n schema geeft namelijk inzicht in hoelang je over de wandeltocht denkt te gaan doen. In feite is een wandelschema of routeschema niets meer dan een heel beknopte tochtbeschrijving met bijbehorend tijdschema voor de wandeling. Zo’n routeschema voor een bepaalde wandeltocht is voor iedereen anders, want deze hangt van vele factoren af. Hoe groter de groep, hoe trager je bent. Maar ook omstandigheden spelen een rol. Slechte omstandigheden (veel sneeuw) kosten bijvoorbeeld extra tijd.

Verder zijn je eigen kunnen, ervaring en fitheid van grote invloed op de snelheid waarmee je in het terrein beweegt. Door deze factoren mee te laten wegen en de gidsjestijden aan te passen naar je (jullie!) eigen kunnen kom je op een realistische totaaltijd voor de tocht. Een routeschema maken is bovendien een prima oefening in het werken met kaart en kompas.

Zo’n routeschema is bij alle bergwandeltochten handig, niet alleen bij beklimmingen of niet-gemarkeerde wandelroutes of als er slecht weer voorspeld is. Je maakt zo’n schema de avond tevoren of zelfs thuis al, stopt het s’ morgens in je broekzak en gebruikt het op ijkpunten. Onderweg kun je in een oogwenk zien of je qua tijd nog ‘op schema’ zit. Zo niet, dan kijk je wat je alternatieven zijn. Blijft het mooi weer en zit alles mee, dan kan het wellicht geen kwaad als je tocht langer dan gepland duurt. Maar als er al een dreigend onweer hangt, is het wellicht beter om om te keren, of je tocht af te breken bij die handige hut halverwege.

Voorbeeld routeschema

Tip 6: Wandelroute berekenen

Veel mensen vragen zich af hoe je het beste een wandelroute kunt berekenen. Voor het berekenen van de tijdsduur van de route zijn diverse vuistregels. Onderstaande vuistregel is geschikt voor een beginnende bergwandelaar. De berekening geeft de minimumtijd, zonder rekening te houden met pauzes, foto’s maken en route zoeken.

• Reken 1 uur voor elke 300 hoogtemeters stijgen
• Reken 1 uur voor elke 500 hoogtemeters dalen
• Reken 1 uur voor elke 4 kilometer horizontale afstand

Voor het uitrekenen van de tijdsduur van de route gebruik je de volgende formule:

Formule is: grootse waarde + de helft van de kleinste waarde

Voorbeeld 1:
900 hoogtemeters stijgen verschil (900:300 = 3 uur) en 8 km horizontale afstand (8:2 = 2 uur)

Duur is 3 + 1 = 4 uur

Voorbeeld 2:
1000 hoogtemeters dalen verschil (1000:500 = 2 uur) en 12 km horizontale afstand (12:4 = 3 uur)

Duur is 1+3 = 4 uur

De waardes zijn variabel. Denk aan de volgende punten

• Conditie van jezelf of van de groep
• Ben je een ervaren bergwandelaar of een onervaren bergwandelaar
• Grootte van de groep
• Soort terrein. Is het een makkelijk begaanbaar pad of is het een technische moeilijk pad. Dit geldt ook bij het naar beneden wandelen. Hoe moeilijker het pad hoe langer je erover doet
• Zomer/winter (invloed van het seizoen). Wandelen door de sneeuw gaat een stuk langzamer dan wandelen in de zomer.

Met deze vuistregels wordt het berekenen van de wandelroute en tijdsduur een stuk makkelijker.

Tip 7: Denk na over alternatieven bij het uitstippelen van je wandelroute

Bij een goede voorbereiding voor een bergwandeling of bij een meerdaagse huttentocht is het belangrijk dat je nadenkt over alternatieven. Ga je een meerdaagse huttentocht maken? Bedenk wat het voor je programma betekent als je geblesseerd of ziek raakt, of als je om wat voor reden dan ook je weg niet kunt vervolgen. Is er in het gebied waar je een trektocht maakt een alternatief denkbaar, bijvoorbeeld in de vorm van een hotel waar je kunt verblijven? Is er bijvoorbeeld een goede OV-verbinding, zijn er dorpjes in de buurt? Of wat doe je als blijkt dat je wandelvakantie in het water valt, dat er voor elke dag regen of zelfs storm wordt afgekondigd? Wil je onder alle omstandigheden verder lopen, of heb je een alternatief? Heb je iets bij je om te doen, als je onverhoopt je hele vakantie niet meer kunt wandelen?

Als je een wandelroute gaat uitstippelen en berekenen is het belangrijk om alternatieven in overweging te nemen.

Ga jij je wandelroute uitstippelen in de bergen? Hopelijk hebben deze tips je geholpen!

Dit waren de 7 tips van Roy waarmee het uitstippelen van je wandelroute een stuk makkelijker wordt. Wij hopen dat deze tips jou geholpen hebben. Heb je nog vragen? Dan kun je altijd contact opnemen met Roy.